Terugslag uit het riool bij hevige regen: oorzaak en bescherming

Het regent al een uur pijpenstelen. De straat staat blank en dan gebeurt het: uit het doucheputje op de begane grond borrelt bruin water omhoog. Of het toilet loopt vol zonder dat iemand heeft doorgetrokken. Dit heet terugslag uit het riool. Het komt steeds vaker voor door hevigere buien, en de schade kan flink zijn. In dit artikel lees je hoe terugslag ontstaat, hoe je je woning beschermt en wat je moet doen als het toch gebeurt.

Hoe terugslag ontstaat

In veel Nederlandse wijken voert één rioolstelsel zowel afvalwater als regenwater af. Bij normale regen is dat geen probleem. Bij een extreme bui stroomt er in korte tijd zoveel water van daken en straten in het riool dat het vol raakt. De druk in het riool stijgt en het water zoekt een uitweg naar het laagste punt.

Als de afvoeren in je huis lager liggen dan het waterpeil in het riool op dat moment, stroomt het water via je eigen huisaansluiting terug naar binnen. Dat gebeurt meestal via de laagst gelegen afvoer: een doucheputje op de begane grond, een vloerput in de bijkeuken, een toilet in het souterrain of de afvoer in de kelder.

Welke woningen lopen extra risico?

Woningen met een kelder, souterrain of afvoer onder straatniveau.
Woningen die lager liggen dan de straat, bijvoorbeeld in oude dijkdorpen of polderwijken.
Woningen in wijken met een gemengd rioolstelsel.
Woningen aan het einde van een rioolstreng of op een laag punt in de wijk.
Woningen in rivierensteden, waar ook de waterstand in de rivier invloed kan hebben op de afvoer.

In Dordrecht, een stad omringd door rivieren met een historische binnenstad en veel laaggelegen panden, is terugslag een bekend fenomeen. Juist daar is bescherming van de huisaansluiting belangrijk.

De terugslagklep: je belangrijkste bescherming

Een terugslagklep, ook wel terugstroombeveiliging genoemd, is een klep in de rioolleiding die water maar één kant op laat stromen: van je huis naar het riool. Stijgt het water in het riool, dan drukt het de klep dicht en kan het niet naar binnen.

Er zijn verschillende soorten:

Enkelvoudige terugslagklep. Een eenvoudige klep in de leiding. Geschikt voor afvoeren waar alleen grijs water doorheen gaat, zoals een wasmachine of douche.
Dubbele terugslagklep. Twee kleppen achter elkaar, waarvan één handmatig kan worden afgesloten. Extra zekerheid voor kelders.
Terugslagklep met pomp. Bij een kelder of souterrain dat lager ligt dan het riool, pompt een installatie het afvalwater omhoog en voorkomt de klep terugstroming. Zo kan de afvoer ook tijdens een bui gewoon gebruikt worden.

Een terugslagklep moet bereikbaar zijn voor onderhoud. Vuil of papier kan de klep openhouden, waardoor hij niet sluit als het nodig is. Laat hem daarom jaarlijks controleren en reinigen.

Andere maatregelen

Naast een terugslagklep kun je meer doen:

Regenwater afkoppelen. Hoe minder regenwater er van jouw dak in het riool stroomt, hoe minder het riool overbelast raakt.
Drempels en afschot. Zorg dat de bestrating van je woning af loopt en dat de drempel van de voordeur hoger ligt dan de straat.
Afsluitbare putjes. Er bestaan vloerputjes met een afsluitbare dop, die je bij een waarschuwing voor extreme neerslag kunt dichtdraaien.
Riool schoonhouden. Een gedeeltelijk verstopte huisaansluiting voert minder af en geeft sneller problemen bij hevige regen.

Wat te doen als het rioolwater al binnenkomt

Gebruik geen kranen, toiletten, douches of wasmachine meer. Elke liter extra verergert het probleem.
Plaats een zandzak of een met water gevulde vuilniszak op het doucheputje of in de toiletpot om het water tegen te houden.
Zet elektrische apparaten in de getroffen ruimte uit, maar loop niet door staand water bij stopcontacten.
Maak foto’s voor je verzekeraar.
Schakel na de bui een rioolspecialist in om de leiding te controleren en eventueel te reinigen.
Laat besmette vloeren en materialen grondig reinigen en desinfecteren. Rioolwater bevat bacteriën.

Verzekering en verantwoordelijkheid

Of schade door terugslag wordt vergoed, hangt af van je woonhuis- en inboedelpolis. Sommige polissen dekken schade door water dat via de afvoer binnenkomt, andere sluiten het uit als er geen terugslagklep aanwezig was. Lees de voorwaarden goed na. De gemeente is verantwoordelijk voor het openbare riool, maar aansprakelijkheid bij extreme neerslag is vaak beperkt.

Blijft het na een bui problemen geven, of loopt de afvoer ook bij droog weer traag weg, dan is het verstandig de huisaansluiting te laten inspecteren. In de Drechtsteden kun je daarvoor terecht bij een specialist voor riool ontstoppen in Dordrecht, die ook kan adviseren over het plaatsen van een terugslagklep.

Wees voorbereid op de volgende bui

Het KNMI geeft bij zware neerslag een waarschuwing af. Gebruik die als signaal om voorbereidingen te treffen. Draai afsluitbare putjes dicht, zet spullen in de kelder of op de begane grond hoger en houd een paar zandzakken of verzwaarde vuilniszakken klaar. Controleer ook of de kolken voor je deur vrij zijn van blad, zodat het regenwater op straat zo snel mogelijk kan weglopen. Een paar minuten voorbereiding kan veel schade en schoonmaakwerk besparen.

Veelgestelde vragen

Kan ik een terugslagklep achteraf laten plaatsen? Ja. Een terugslagklep kan in de meeste bestaande leidingen worden ingebouwd, bijvoorbeeld in de kruipruimte of in een put op eigen terrein. Een rioolspecialist bepaalt na een inspectie de beste plek.

Hoe vaak moet een terugslagklep worden onderhouden? Minimaal eens per jaar. De klep wordt dan gecontroleerd op vuil en slijtage en zo nodig gereinigd. Een klep die vastzit door vuil biedt geen bescherming.

Merk ik iets van een terugslagklep bij normaal gebruik? Nee. Bij normaal gebruik staat de klep open en stroomt het afvalwater gewoon weg. Pas als het water in het riool stijgt, sluit de klep. Wel is het verstandig om tijdens een extreme bui zo min mogelijk water te gebruiken, omdat het afvalwater dan tijdelijk niet weg kan.

Conclusie

Terugslag uit het riool is onaangenaam en kan veel schade veroorzaken. Door het veranderende klimaat neemt de kans toe. Met een terugslagklep, een schone huisaansluiting en minder regenwater in het riool bescherm je je woning effectief. Laat de installatie verzorgen door een vakbedrijf zoals MWT Loodgieters & Riooltechniek, zodat je ook tijdens de zwaarste bui droge voeten houdt.